Pierwsza naukowa ocena potencjału turystycznego Warmii

Dziedzictwo kulturowe jest analizowane także z perspektywy nauk ekonomicznych, gdyż tworzące je aktywa, tak materialne, jak i niematerialne, są podstawą rozwoju regionalnej turystyki kulturowej. To zaś jeden z dynamiczniej rozwijających się segmentów branży, która dominuje w gospodarce województwa warmińsko-mazurskiego.

Jak napisali Bartosz Król i Wojciech K. Szalkiewicz, autorzy opublikowanego właśnie opracowania pt. Ocena potencjału turystycznego dziedzictwa kulturowego Warmii: „Jako region posiada [ona] wielki potencjał kulturowy. (…) Potwierdza to ‘kulturowy’, a nie ‘przyrodniczy’ charakter potencjału turystycznego tego mikroregionu, mimo iż stanowi on część Warmii i Mazur, województwa, które jako ‘Mazury Cud Natury’ jest postrzegane przede wszystkim z perspektywy malowniczych jezior oraz otaczającej go pięknej przyrody. Wyniki pokazują, że Warmia to przede wszystkim zabytki, będące podstawowymi atrakcjami licznych szlaków turystycznych budowanych w oparciu o tutejsze dziedzictwo kulturowe”.

„Ocena…” to pierwsze opracowanie naukowe dotyczące tego zagadnienia w przypadku Warmii, przygotowane w oparciu o metodologię zaproponowaną w 2008 roku przez prof. A. Mikosa von Rohrscheidta, która umożliwia wielowymiarową analizę regionów, jak i – dzięki kwantyfikacji – porównywanie uzyskiwanych wyników. Do tej pory metodą tą przebadanych zostało w Polsce ok. 100 powiatów ziemskich i grodzkich, makroregionów i szlaków turystycznych. W województwie warmińsko-mazurskim opracowań tego typu doczekał się tylko w 2022 r. powiat ostródzki oraz Olsztyn i powiat olsztyński, w tym roku.

„Analiza uzyskanych w badaniach wyników pokazuje, że Warmia ma bardzo wysoki potencjał kulturowy, ale wymaga spójnej polityki dotyczącej efektywnego wykorzystania tego zasobu. Stąd wynika konieczność wzmacniania powiązań pomiędzy wchodzącymi w jego skład powiatami i gminami. A skuteczny wzrost potencjału Warmii możliwy jest poprzez tworzenie układów sieciowych, opartych na zdefiniowanych szlakach kulturowych (zarówno tych wyznaczonych w terenie, jak i wirtualnych), jako podstawowych osiach komunikacji turystycznej” – napisali we wnioskach autorzy opracowania.

– Wyniki tych badań potwierdzają słuszność realizowanej przez nas od kilku lat strategii rozwoju naszego potencjału turystycznego w oparciu o koncepcję Szlaku Świętej Warmii, w której staramy się wykorzystać unikalne w skali kraju dziedzictwo historyczne przede wszystkim dawnego dominium biskupów warmińskich – mówi Andrzej Abako, starosta olsztyński. – Ciekawe wnioski płyną także z przedstawionej w opracowaniu oceny potencjału naszego powiatu i miasta Olsztyna. Zwłaszcza te mówiące o konieczności ścisłej współpracy samorządów także w zakresie przedsięwzięć związanych z turystyką.

Projekt Szlak Świętej Warmii powstał wiosną 2020 roku, kiedy to w komórce promocji Starostwa Powiatowego w Olsztynie opracowano koncepcję turystyczno-pielgrzymkowej (wirtualnej) trasy obejmującej szesnaście jego „stacji”. Znalazły się wśród nich znane nie tylko w regionie miejsca pielgrzymkowe, sanktuaria, jak również historyczne obiekty sakralne związane z historią biskupstwa warmińskiego oraz różnymi wydarzeniami o charakterze religijnym, historycznym i legendarnym. Rok później został on uzupełniony o kolejnych szesnaście „przystanków” tworzących Okolice Szlaku Świętej Warmii. Z czasem Szlak stał się nie tylko sztandarowym produktem turystycznym, ale też rozpoznawalną marką subregionu, jak i marką dla wielu powstających tu produktów lokalnych.

„Warmia, mimo burzliwych dziejów, zachowała niezwykłą ciągłość. Tworzących tzw. warmiński zodiak dwanaście miast oraz siedem tzw. świętych miejsc Warmii – to ‘sieć kulturowa’, która opowiada historię regionu w sposób wyjątkowo klarowny. Z kolei sanktuaria, kościoły, kapliczki czy przydrożne Boże Męki budują krajobraz, który nie tylko przyciąga turystów, ale również daje poczucie zanurzenia w historii. Warmię nie tylko się zwiedza, lecz przeżywa, bo jest to i przestrzeń duchowa. A jej wszechstronność tylko rozszerza kulturowe horyzonty”.

Opracowanie:

1. Król, W. K. Szalkiewicz, Ocena potencjału turystycznego dziedzictwa kulturowego Warmii, Wyd. Stowarzyszenie Dom Warmiński, Lidzbark Warm. 2026, dostępne jest pod adresem: http://domwarminski.pl/aktualnosci-z-warmii/potencjal-turystyczny-dziedzictwa-kulturowego-warmii/