Historia, która łączy narody. Spotkanie z laureatką konkursu polsko-węgierskiego

Ósme miejsce w Polsce spośród ponad 700 uczestników, tytuł laureatki i finalistki oraz wyjątkowa nagroda – wyjazd do Budapesztu. Agata Łach, uczennica Liceum Ogólnokształcącego w Biskupcu, odniosła spektakularny sukces w I edycji Konkursu Historycznego o Przyjaźni Polsko-Węgierskiej. Młodej mieszkance powiatu olsztyńskiego pogratulował starosta olsztyński.

Spotkanie odbyło się 13 lipca w Starostwie Powiatowym w Olsztynie. Agacie towarzyszył jej ojciec, Krzysztof Łach. W rozmowie uczestniczył także dyrektor Wydziału Oświaty, Kultury i Kultury Fizycznej Piotr Kolek.

Konkurs Historyczny o Przyjaźni Polsko-Węgierskiej, objęty patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, skierowany był do uczniów szkół ponadpodstawowych z całego kraju. W jego pierwszej edycji udział wzięło ponad 700 uczestników. Agata Łach zajęła ósme miejsce w Polsce, zdobywając tytuł laureatki i finalistki oraz stając się najlepszą uczestniczką z województwa warmińsko-mazurskiego. Zakres konkursu obejmował historię relacji polsko-węgierskich w latach 1920–1956 i składał się z dwóch etapów. Organizatorem przedsięwzięcia byli Instytut Liszta – Węgierskie Centrum Kultury, Polsko-Węgierska Grupa Parlamentarna, Fundacja im. Wacława Felczaka oraz Fundacja Instytutu Studiów Wschodnich. Równolegle podobny konkurs odbywał się także na Węgrzech.

– Serdecznie gratuluję tego imponującego sukcesu. To powód do dumy nie tylko dla szkoły i rodziny, ale także dla całego powiatu olsztyńskiego. Cieszę się, że młodzi ludzie z taką pasją odkrywają historię i chcą ją poznawać. Opowiadaj dalej dzieje polsko-węgierskiej przyjaźni, której tak wiele śladów odnajdujemy również na Warmii – powiedział starosta olsztyński Andrzej Abako, wręczając Agacie pamiątkowy upominek.

Jak przyznaje sama laureatka, początkowo nie planowała udziału w konkursie. – Nie byłam co do tego przekonana, ale w końcu dałam się namówić mojej nauczycielce historii. Na przygotowanie miałam zaledwie dwa tygodnie. To był trudny konkurs, a publikacji na temat relacji polsko-węgierskich nie ma zbyt wiele. Tata odnalazł potrzebne książki w bibliotece... w Zamościu i dzięki wersjom elektronicznym mogłam z nich korzystać. Udało się i jestem z tego bardzo zadowolona – mówi Agata Łach.

Do udziału w konkursie zachęciła ją nauczycielka historii Malwina Mazan-Jakubowska, która wspierała uczennicę podczas przygotowań. W kwietniu obie uczestniczyły w uroczystej gali wręczenia nagród w Pałacu Belwederskim w Warszawie, a na początku lipca wspólnie wyjechały do Budapesztu, taka bowiem była nagroda dla laureatów. W wyjeździe uczestniczyło czternaścioro najlepszych uczniów z Polski.

– Najbardziej podobało mi się to, że mogliśmy poznać naszych rówieśników z Węgier. Rozmawialiśmy po angielsku, pomagali nam także tłumacze. Zwiedziliśmy Parlament, miejsca niedostępne na co dzień dla turystów, odbyliśmy wieczorny rejs po Dunaju, byliśmy nad Balatonem i w Pałacu Prezydenckim. Zachwyciła mnie architektura Budapesztu i węgierska, dość ostra kuchnia. Poznałam też Jagodę z Węgier i mam nadzieję, że pozostaniemy w kontakcie – opowiada laureatka.

Choć Agata uczy się w klasie matematyczno-geograficznej, od lat fascynuje ją historia. – Najbardziej interesuje mnie wzajemne zrozumienie między narodami. Polacy i Węgrzy przez lata wspierali się w trudnych chwilach. Myślę, że inne narody mogłyby brać z tej przyjaźni przykład – podkreśla.

O znaczeniu takich osiągnięć mówił także Piotr Kolek, dyrektor Wydziału Oświaty w starostwie. – To bardzo ważne, że są uczniowie, którym po prostu chce się sięgać po więcej, rozwijać swoje pasje i reprezentować nasz region na tak wysokim poziomie. Takie sukcesy pokazują, jak wielki potencjał drzemie w młodych ludziach.

W przygotowaniach do konkursu ogromnym wsparciem dla Agaty okazał się jej ojciec, Krzysztof Łach, który od lat zaszczepia swoim córkom zainteresowanie przeszłością. – Historia jest fundamentem tego, kim jesteśmy dzisiaj. Jest jak korzenie drzewa – jeśli się je odetnie, drzewo się przewróci. W naszym regionie mamy niezwykle bogate dziedzictwo i warto je poznawać. Dlatego od lat zabieram córki na historyczne wycieczki po Warmii i Mazurach – powiedział.

Na zakończenie spotkania starosta wraz z gośćmi stanęli przed tablicą upamiętniającą wydarzenia z 1956 roku, znajdującą się na budynku Starostwa Powiatowego w Olsztynie. Odsłonięty w 2006 roku tryptyk poświęcony jest Polakom i Węgrom, którzy przed laty upomnieli się o wolność obu narodów. W 2018 roku uzupełniono ją o tłumaczenie inskrypcji na język węgierski. To symbol pamięci o wyjątkowej więzi łączącej oba narody – więzi, którą dziś młode pokolenie poznaje, pielęgnuje i przekazuje dalej.

tekst i zdjęcia: Magdalena Bujewicz-Mydlak oraz zdjęcia z archiwum Agaty Łach