Hefcik kulinarny okraszony smakiem Warmii

03.03.2026

Obraz kuchni warmińskiej, wyłaniający się wśród obyczajów, dawnych receptur i opowieści miejscowej ludności z dzisiejszej perspektywy zdawać się może czymś nieco odległym. Już same nazwy, choć niezwykle dźwięczne i malownicze, jak dzyndzałki, karmuszka, breja, brukowiec, fafernuchy opisują w dużym stopniu nieistniejącą już rzeczywistość. Czy faktycznie potrawy te wraz z czarną kuchnią i okopconym kominem pośrodku domostwa, drewnianą ławą i prostymi naczyniami istnieją już tylko we wspomnieniach? Czy może są jeszcze przestrzenie, gdzie tętnią pełnią życia, dając obraz naszej, warmińskiej tożsamości?

Na tak postawione pytanie odpowiadają członkowie kół gospodyń i gospodarzy wiejskich z powiatu olsztyńskiego, którzy nadesłali swoje przepisy na konkurs kulinarny o Złotą Chochlę Starosty Olsztyńskiego. Te smaczne propozycje opublikowane zostały w „Hefciku kulinarnym. Nie tylko z kuchni warniski gburki".

– Liczyliśmy na szerszy odzew na nasz konkurs i w planach mieliśmy wydanie grubego „Przepisownika” na smakołyki nie tylko z warmińskimi tradycjami. Niemniej, z tego, co otrzymaliśmy od naszych kół gospodyń, udało nam się stworzyć zgrabny „Hefcik”, czyli „kajecik”, „zeszycik” z trzydziestoma recepturami potraw opartych na lokalnych produktach, rodzinnych zwyczajach i kulinarnej pamięci regionu – mówi Andrzej Abako, starosta olsztyński.

„Hefcik kulinarny..." to dziewiąte już wydawnictwo Starostwa Powiatowego w Olsztynie z serii „Biblioteczka Świętej Warmii”. Jest „suplementem z przepisami” do ubiegłorocznej, ósmej pozycji z tej serii zatytułowanej Kuchnie Świętej Warmii. Biesiadnik kulinarny, w którym niewiele było o potrawach, ale za to wiele o historii lokalnej kuchni od czasów Prusów i jej przemianach.

Oba wydawnictwa zrealizowane w ramach projektu „Warmia jest smaczna” prezentują bogactwo smaków regionu, który od pokoleń pielęgnuje swoje kulinarne tradycje i przekazuje je dalej w rodzinnych domach i lokalnych społecznościach. W „Hefciku…" znalazły się przepisy nadesłane przez koła gospodyń wiejskich z powiatu olsztyńskiego, a także fotografie potraw oraz zdjęcia ich autorek i autorów. Dzięki temu publikacja jest nie tylko zbiorem receptur, ale również opowieścią o ludziach, którzy stoją za ich powstaniem. Tworzy obraz kuchni głęboko zakorzenionej w historii regionu, a jednocześnie wciąż żywej i obecnej w codziennym życiu mieszkańców Warmii. To kuchnia, która łączy pokolenia i przypomina, że smak jest jednym z najważniejszych nośników pamięci.

– Mamy nadzieję, że „Hefcik” zachęca, by samodzielnie sięgnąć po lokalne składniki, spróbować tradycyjnych receptur i poczuć smak Warmii – mówi Wojciech Szalkiewicz, koordynator promocji olsztyńskiego starostwa. – To kolejna propozycja dla miłośników kuchni regionalnych, którzy od tej strony chcą poznać i naszą Świętą Warmię.

Więcej o „Hefciku", jak i o tożsamości oraz tradycji kuchni warmińskiej, która w coraz większym stopniu tafia do menu regionalnych restauracji, przeczytacie m.in. w najnowszym wydaniu magazynu „Made in Warmia and Mazur” i na jego stronach internetowych.

„Hefcik kulinarny. Nie tylko z kuchni warniski gburki" jest też dostępny w wersji internetowej. Plik można pobrać ze strony